土耳其
Thó͘-ní-kî
文獻資訊
項目 | 資料 |
---|---|
作者 | 無lo̍h名 |
卷期 | 台灣教會報 |
卷期 | 第378卷 |
日期 | 1916/9 |
頁數 | 7-8 |
白話字(原文數位化)
Thó͘-ní-kî.
- 9, no. 378, pp. 7-8
Thó͘-ní-kî kok ū chin tsoē chéng-luī ê lâng tī-teh, koh tsong-kàu ū kuí-nā khoán. Thó͘-ní-kî chéng ê lâng pún tuì Tiong A-se-a lâi. Kiù-chú kàng-seng liáu-āu tē tsa̍p-saⁿ sè-kí in ê tsó͘ ū soá lâi Sió A-se-a, tī-hia khiā-khí. ài tit-tio̍h Hoê-hoê-kàu ê kà-sī hong Hoê-hoê-kàu tsoè in ê tsong-kàu. Lūn sio-thâi in tuì khí-thâu put-chí ióng-kám. Ū phah-iâⁿ kuí-nā tso̍k ê lâng, chiàm in ê toē. Hit-sî Sió A-se-a ê lâng put-chí tsoē sī Hi-lī-nî chéng-luī ê lâng. āu-lâi Thó͘-ní-kî ê lâng ná chiàm in ê toē, m̄-nā tī Sió A-se-a nā-tiāⁿ, Thó͘-ní-kî ia̍h sī ū ji̍p Au-lô-pa chiu, phah-iâⁿ Lô-má tang pêng ê kok. 1453 nî ū phah Kun-su-tan-teng, chiū-sī Lô-má tang pêng ê kok ê kiaⁿ-siâⁿ. Siâⁿ ū hām-lo̍h, hông-tè hō͘ Thó͘-ní-kî ê peng thâi-sí, kui kok lóng hō͘ Thó͘-ní-kî chiàm-léng. āu-lâi Thó͘-ní-kî ū chiàm Hi-lī-nî, Bu̍t-gê-lī-a, Sek-hui-a, Lô-má-nî-a, kap Ò-kok ê tang pêng, Ngô͘-lô ê lâm-pêng, hit-tia̍p iā hō͘ Thó͘-ní-kî koán. Koh Thó͘-ní-kî hit-tia̍p ū teh pī-pān beh kap Tek-kok sio-thâi. Koh-tsài tī Thó͘-ní-kî kok-lāi ū tú-tio̍h peh-sèⁿ hoán-poān. Nā bô án-ni kiám-chhái Au-lô-pa chiu koh kuí-nā kok hō͘ i chiàm-khì. Tuì tī 16 sè-kí Thó͘-ní-kî ū chiām-chiām ná soe-bî. āu-lâi kuí-nā pái Ò-kok kap Ngô͘-lô kap in sio-thâi, chiàm in ê toē. Koh 19 sè-kí Hi-lī-nî kok, Sek-hui-a, Lô-má-nî-a, kap Bu̍t-gê-lī-a, lóng ū ka-tī to̍k-li̍p, bô koh hâng-ho̍k Thó͘-ní-kî koán. Tī Tsú-āu 1912 Sek-hui-a, Hi-lī-nî kap Bu̍t-gê-lī-a ū tông-bêng kap Thó͘-ní-kî sio-thâi. Thó͘-ní-kî su tio̍h hun-koah i ê toē hō͘ in saⁿ kok.
Chit pái Au-lô-pa chiu toā sio-thâi, Thó͘-ní-kî ū oá Tek-kok. Jī-tsa̍p nî ê kú Tek-kok ū ēng chin tsoē khoán ê hoat-tō͘ kè-bô͘, hō͘ Thó͘-ní-kî oá Tek-kok. Thó͘-ní-kî ū chhiáⁿ Tek-kok ê Chí-hui-koaⁿ chin tsoē. Tāi-seng sio-thâi ê sî peh-sìⁿ bô ài oá Tek-kok, hoán-tńg put-chí tsoē-ê ài oá Eng-kok. Nā-sī lio̍k-kun ê tsóng-tiúⁿ í-ki̍p tsáiⁿ-siòng kap Tek-kok tsoè hó pêng-iú, ēng àm-chīⁿ ê kè-bô͘ kiông-chè ê hoat, tì-kàu peh-sìⁿ boē bián-tit thàn in ê ì-sù. Hiān-sî Thó͘-ní-kî chiām-chiām khah su, Tek-kok iā chiām-chiām khah su. Phah-sǹg kàu bé Thó͘-ní-kî oē koh sit-lo̍h toē put-chí tsoē.
漢羅(Ùi原文改寫)
土耳其。
1916.9,no.378,pp.7-8
土耳其國有真濟種類的人佇咧,閣宗教有幾若款。土耳其種的人本對中亞西亞來。救主降生了後第十三世紀in的祖有徙來小亞西亞,佇遐徛起。愛得著回回教的教示封回回教做in的宗教。論相刣in對起頭不止勇敢。有拍贏幾若族的人,佔in的地。彼時小亞西亞的人不止濟是希利尼種類的人。後來土耳其的人那佔in的地,毋但佇小亞西亞nā-tiāⁿ,土耳其亦是有入歐羅巴洲,拍贏羅馬東爿的國。1453年有拍Kun-su-tan-teng,就是羅馬東爿的國的京城。城有陷落,皇帝予土耳其的兵刣死,規國攏予土耳其佔領。後來土耳其有佔希利尼,Bu̍t-gê-lī-a,Sek-hui-a,羅馬尼亞,佮奧國的東爿,俄羅的南爿,彼霎也予土耳其管。閣土耳其彼霎有咧備辦欲佮德國相刣。閣再佇土耳其國內有拄著百姓反叛。若無按呢檢采歐羅巴洲閣幾若國予伊佔去。對佇16世紀土耳其有漸漸那衰微。後來幾若擺奧國佮俄羅佮in相刣,佔in的地。閣19世紀希利尼國,Sek-hui-a,羅馬尼亞,佮Bu̍t-gê-lī-a,攏有家己獨立,無閣降服土耳其管。佇主後1912 Sek-hui-a,希利尼佮Bu̍t-gê-lī-a有同盟佮土耳其相刣。土耳其輸著分割伊的地予in三國。
這擺歐羅巴洲大相刣,土耳其有倚德國。二十年的久德國有用真濟款的法度計謀,予土耳其倚德國。土耳其有請德國的指揮官真濟。代先相刣的時百姓無愛倚德國,反轉不止濟的愛倚英國。若是陸軍的總長以及宰相佮德國做好朋友,用暗靜的計謀強制的法,致到百姓未免得趁in的意思。現時土耳其漸漸較輸,德國也漸漸較輸。拍算到尾土耳其會閣失落地不止濟。